Przejdź do treści

Muzykoterapia jako metoda wspomagająca zajęcia terapeutyczne

Karolina Balińska — Dyrektor ds. administracyjnych

Muzyka potrafi otworzyć drzwi tam, gdzie słowa nie wystarczają. Sprawdź, jak muzykoterapia wspiera rozwój komunikacji, emocji i koncentracji u dzieci w wieku przedszkolnym, w tym dzieci w spektrum autyzmu.

Nauczycielka i czworo dzieci w wieku przedszkolnym klaszczą w dłonie podczas grupowych zajęć muzyczno-ruchowych w kolorowej sali przedszkolnej

Muzykoterapia to metoda wspomagająca terapię, która wykorzystuje muzykę oraz jej elementy — dźwięk, rytm i melodię — do wspierania komunikacji, uczenia się, ekspresji emocji oraz koncentracji. W pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym, w tym z dziećmi w spektrum autyzmu, stanowi cenne uzupełnienie oddziaływań terapeutycznych.

Czym jest muzykoterapia?

Muzykoterapia polega na świadomym, zaplanowanym wykorzystaniu muzyki przez muzykoterapeutę we współpracy z pacjentem lub grupą pacjentów. Proces ten jest tworzony z myślą o konkretnym celu: ułatwianiu komunikacji, uczenia się, ekspresji, mobilizacji oraz koncentracji — w wymiarze fizycznym, emocjonalnym, intelektualnym i poznawczym.

Jest to forma pracy z muzyką stosowana w wielu dziedzinach, między innymi w pedagogice, rehabilitacji, medycynie i psychologii. Dzięki różnorodnemu wpływowi muzyki na psychosomatyczne funkcjonowanie młodego człowieka muzykoterapia szczególnie dobrze sprawdza się w pracy z dziećmi w wieku wczesnoszkolnym i przedszkolnym.

Dlaczego muzykoterapia wspiera dzieci w spektrum autyzmu?

W pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym muzykoterapia kształci sprawności percepcyjne ważne dla rozwoju mowy i myślenia, uczy skupienia oraz mobilizuje wyobraźnię. Stanowi również formę integracji grupy — uczy wzajemnego współdziałania i wspólnego wykonywania zadań.

Dla dzieci w spektrum autyzmu, które często doświadczają trudności w komunikacji i interakcjach społecznych, muzyka bywa kanałem porozumienia tam, gdzie słowa nie wystarczają. Wspólne słuchanie, rytm i ruch tworzą bezpieczną przestrzeń do nawiązywania kontaktu i wyrażania emocji.

Jak wyglądają zajęcia muzyczne w naszym przedszkolu?

Zajęcia muzyczne w naszym przedszkolu prowadzą doświadczeni muzykoterapeuci zewnętrzni. Program jest dostosowany do wieku i możliwości percepcyjnych dzieci, a praca opiera się przede wszystkim na:

  • słuchaniu śpiewanych piosenek,
  • słuchaniu gry na instrumentach,
  • słuchaniu muzyki ilustracyjno-programowej (z płyt CD) dobranej do potrzeb grupy.

Muzykoterapeuta każdorazowo dobiera repertuar i środki oddziaływania. W zależności od grupy wykorzystuje muzykę współczesną, rozrywkową i poważną, melodie popularne, filmowe i bajkowe, piosenki dla dzieci, a także muzykę taneczną — będącą impulsem do zabaw i gier muzyczno-ruchowych.

Jakie są cele muzykoterapii grupowej?

Muzykoterapia grupowa realizuje wiele celów rozwojowych i terapeutycznych jednocześnie:

  • stymulacja rozwoju psychoruchowego,
  • odreagowanie negatywnych emocji oraz rozładowanie stresu i napięć psychicznych,
  • obniżanie negatywnych skutków zaburzeń, lęku i napięcia mięśniowego,
  • poprawa komunikacji i integracji z grupą,
  • wyzwalanie uczuć i wspieranie dziecka w wyrażaniu emocji,
  • uwrażliwienie oraz poszerzenie zainteresowań,
  • nauka relaksu, odpoczynku i organizacji czasu wolnego,
  • poprawa samopoczucia oraz pobudzanie do śmiechu i zabawy,
  • pobudzanie rozwoju umysłowego i aktywizacja procesów poznawczych,
  • rozwijanie wyobraźni i twórczego myślenia.

Indywidualne podejście do każdej grupy

Muzykoterapeuta każdorazowo optymalnie dostosowuje program i środki oddziaływania terapeutycznego do potrzeb, możliwości i ograniczeń danej grupy przedszkolnej. W pracy łączy słuchanie muzyki z grą na instrumentach, śpiewem i ruchem, dzięki czemu zajęcia angażują dzieci na wielu poziomach jednocześnie.

Najczęściej zadawane pytania

Bibliografia

  • Bissinger-Ćwierz U., Muzyczna pedagogika zabawy w pracy z grupą, Wydawnictwo Klanza, Lublin 2002.
  • Kronenberger M., Muzykoterapia. Podstawy teoretyczne do zastosowania muzykoterapii w profilaktyce stresu, Mediatour, Szczecin 2003.
  • Metera A., Muzykoterapia. Muzyka w medycynie i edukacji, Wydawnictwo Centrum Techniki Nauki Metronom, Leszno 2002.
  • Szymczak W., Muzykoterapia – metoda wspomagająca rozwój dziecięcej twórczości, Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 1 we Wrocławiu, Wrocław 2021.

Podziel się

Masz pytania o rozwój Twojego dziecka? Porozmawiajmy.

Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, a wątpliwości są czymś naturalnym. Nasi specjaliści chętnie wysłuchają Twojej historii i podpowiedzą, jakie kroki mogą najlepiej wspierać rozwój Twojego malucha. Wystarczy krótka rozmowa, abyś poczuła się spokojniej i wiedziała, że nie jesteś w tym sama.